Encyklopedia Tatrzańska

Panorama z Wołowca

Panorama z Wołowca

Wołowiec wznosi się w głównej grani Tatr Zachodnich, nad Doliną Chochołowską, Zuberską i Jamnicką. To dość wybitny szczyt, z którego możemy podziwiać szeroką panoramę Tatr Zachodnich, Wysokich a także sąsiednich pasm górskich. Film nagrany w marcu 2025...

Panorama z Jagnięcego Szczytu

Panorama z Jagnięcego Szczytu

Jagnięcy Szczyt wznosi się na wysokość 2230 m n.p.m. w głównej grani Tatr, nad Doliną Kieżmarską i Jaworową. Jako ostatni na wschodzie szczyt Tatr Wysokich oferuje szeroką panoramę na Tatry Bielskie, Tatry Wysokie oraz sąsiednie masywy górskie - Gorce, Beskid Sądecki,...

Przez Tatry Bielskie

Przez Tatry Bielskie

Opis wycieczki przez Tatry Bielskie. Ze Ździaru podchodzimy Doliną Do Regli przez próg Reglane Spady do i jej górne piętro - Dolinę Szeroką na Szeroką Przełęcz Bielską. Następnie stokami Szalonego Wierchu, przez Szalony Przechód idziemy na Przełęcz pod Kopą...

Europejski Dział Wodny w Tatrach

Europejski Dział Wodny w Tatrach

Przez Tatry przebiega wododział rozdzielający zlewnie Morza Bałtyckiego i Morza Czarnego. Granica ta prowadzi fragmentem głównej grani Tatr - od Wołowca do Cubryny. Film powstał jesienią 2024 roku w ramach współpracy z Polskimi Kolejami Linowymi.

Kosodrzewina

Kosodrzewina

Kosodrzewina, zwana także sosną górską, to krzew, który tworzy w Tatrach własne piętro roślinne. Zajmuje ono obszar średni od 1550 do 1850 m n.p.m., ale krzaki kosówki można spotkać też dużo niżej - na reglowych skałkach. Film nagrany w październiku 2024 roku w ramach...

Panorama Tatr z Boru na Czerwonem

Zwiedzając rezerwat Bór na Czerwonem koło Nowego Targu można zobaczyć szeroką panoramę Tatr. Z niewielkiej platformy widokowej widać Tatry Bielskie, Wysokie i Zachodnie a na pierwszym planie krajobraz torfowiska wysokiego i boru sosnowego. Film nagrany jesienią 2023...

Zimowe Czerwone Wierchy

Zimowe Czerwone Wierchy

Opis zimowej wycieczki przez Czerwone Wierchy - wejście z Doliny Kościeliskiej przez Kopę Upłaziańską, Chudą Przełęczką (wariant zimowy) na Ciemniak. Przejście granią przez Mułową Przełęcz, Krzesanicę, Litworową Przełęcz i Kopę Kondracką. Zejście przez Dolinę...

Żabie gody na Jaszczurówce

Żabie gody na Jaszczurówce

Dawne cieplice przy wylocie Doliny Olczyskiej to obecnie Ośrodek Ochrony Płazów i Gadów Tatrzańskiego Parku Narodowego. Miejsce to jest nazywane Jaszczurówka, gdyż dawniej licznie występowały tam salamandry plamisty. W latach 60-tych XIX wieku w Jaszczurówce zbudowano...

Zarzyczka górska

Zarzyczka górska

Zarzyczka górska (Primula matthioli) zwana też kartuzą górską  występuje w środkowej i południowo-zachodniej Europie. Licznie występuje na Słowacji a w Polsce jest gatunkiem rzadkim, na terenie sąsiedniej Słowacji występuje dość licznie. Przy szlaku można ją zobaczyć...

Rojnik górski

Rojnik górski

Rojnik górski (Sempervivum montanum) – wysokogórska roślina występująca na Korsyce, w Alpach, Pirenejach i w Karpatach. W Polsce rośnie tylko w Tatrach, na Babiej Górze i w Bieszczadach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Jego siedliskiem są skały, obrzeża piargów, półki i...

Szarotka alpejska

Szarotka alpejska

Szarotka alpejska (Leontopodium nivale) występuje w Alpach, Apeninach, Karpatach i w górach Półwyspu Bałkańskiego a w Polsce tylko w Tatrach. Rośnie od regla dolnego po hale. Jej siedliskiem są nasłonecznione murawy i półki skalne. Jest rośliną wapieniolubną. Przy...

Knieć górska

Knieć górska

Knieć błotna górska (Caltha palustris subsp. laeta) – podgatunek knieci błotnej. Czasem opisana jako odrębny gatunek – knieć górska (Caltha laeta), albo odmiana knieci błotnej (Caltha palustris var. palustris). Roślina ta występuje w górach środkowej Europy. W Polsce...

Pierwiosnek łyszczak

Pierwiosnek łyszczak

Pierwiosnek łyszczak, pierwiosnka (Primula auricula) – to górska roślina występująca w Alpach, Apeninach, Karpatach, i na Bałkanach. W Polsce rośnie tylko w Tatrach. Na Słowacji występuje także w Małej i Wielkiej Fatrze, Niżnich Tatrach, Górach Choczańskich,...

Jaskier alpejski

Jaskier alpejski

Jaskier alpejski (Ranunculus alpestris) występuje w górach południowej i środkowej Europy. W Polsce rośnie tylko w Tatrach - od regla dolnego po turnie, głównie w piętrze kosodrzewiny i alpejskim. Jej siedliskiem są wilgotne skałki, słabo zarośniętych zbocza i piargi....

Ciemiężyca zielona

Ciemiężyca zielona

Ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum) występuje na całej półkuli północnej. Preferuje miejsca wilgotne  - widne lasy, źródliska, brzegi potoków. W Polsce rośnie głównie w górach, w Sudetach i Karpatach a na wyżynach i niżu jest rzadko spotykana. W Tatrach występuje...

Łyszczec rozesłany

Łyszczec rozesłany

Łyszczec rozesłany, zwany też gipsówką rozesłaną (Gypsophila repens) w Polsce występuje tylko w Tatrach i Pieninach. Rośnie od regla dolnego po hale, głównie w reglu górnym i piętrze kosówki. Jego siedliskiem są murawy, skały, głównie na podłożu wapiennym. Kwitnie od...

Lepnica bezłodygowa

Lepnica bezłodygowa

Lepnica bezłodygowa (Silene acaulis) występuje w obszarach okołobiegunowych w północnych częściach Azji, Europy i Ameryki Północnej oraz w górach Europy. W Polsce rośnie tylko w Tatrach. Jej siedliskiem są  upłazy, strome zbocza i piargi. Występuje od podnóża pod 2600...

Mak alpejski

Mak alpejski

Mak alpejski (Papaver alpinum) rośnie w wyższych partiach gór Europy. W Polsce występuje tylko w Tatrach. Przez niektórych jest uznawany za oddzielny gatunek – mak tatrzański (Papaver tatricum) i traktowany jako endemit tatrzański. W Tatrach występuje jest we...

Pierwiosnek wyniosły

Pierwiosnek wyniosły

Pierwiosnek wyniosły to gatunek dość pospolity w Karpatach i Sudetach. W Tatrach występuje odmiana P. elatior var tatrica. Pierwiosnek wyniosły  występuje od regla dolnego po hale. Pierwsze jego kwiaty pojawiają się u podnóża Tatr czasem już w marcu a powyżej górnej...

Skalnica mchowata

Skalnica mchowata

Skalnica mchowata (Saxifraga bryoides) występuje w górach środkowej Europy, w Polsce wyłącznie w Tatrach. Jej siedliskiem są szczeliny skalne i niskie murawy naskalne. Rośnie wyłącznie na podłożu bezwęglanowym, głównie na mylonitach. Jest to roślina wysokogórska -...

Krzesanica

Krzesanica

Krzesanica (słow. Kresanica) to szczyt w głównej grani Tatr Zachodnich o wysokości 2122 m n.p.m. Jest Najwyższym wierzchołkiem masywu Czerwonych Wierchów. Mułowa Przełęcz oddziela ją od Ciemniaka a Litworowa Przełęcz od Małołączniaka. Jej południowe stoki opadają do...

Czerwony Staw Kieżmarski

Czerwony Staw Kieżmarski

Czerwony Staw Kieżmarski (słow. Červené pleso, Kežmarské Červené pleso), jest położony w środkowej części Doliny Jagnięcej, będącej górnym piętrem Doliny Kieżmarskiej. Stawek leży na wysokości 1801 m n.p.m. Ma 0,2 ha i około 1 m głębokości. Przechodzi obok niego żółty...

Schronisko Teryego

Schronisko Teryego

Schronisko Téryego (słow. Téryho chata, Térynka) to drugie najwyżej położone schronisko w Tatrach i najwyżej położone schronisko w tych górach, które jest czynne przez cały rok. Stoi w Dolinie Pięciu Stawów Spiskich na wysokości 2015 m n.p.m. Schronisko Téryego...

Arcydzięgiel litwor

Arcydzięgiel litwor

Arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica) to okazała roślina, która jest składnikiem wysokogórskich ziołorośli. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Od jego nazwy pochodzi wiele nazw geograficznych - dolin, jezior i szczytów w Tatrach.

Gnidosz okółkowy

Gnidosz okółkowy

Gnidosz okółkowy (Pedicularis verticillata) w Polsce występuje tylko w Tatrach. Występuje od regla dolnego po piętro alpejskie, głównie w piętrach kosówki i halnym. Preferuje podłoże wapienne, ale spotkać go można również na granicie. Kwitnie od czerwca do sierpnia....

Kościół Jezuitów na Górce

Jezuici działali na Podhalu od 2 połowy XVIII wieku. Wiosną 1759 roku dotarli z misją do Zakopanego, gdzie zastali kult świętego smreka. Zakonnicy przygotowywali też Zakopiańczyków w 1846 roku do przyjęcia pierwszego proboszcza. Półtorawiekowe związki Jezuitów z...

Pluszcz

Pluszcz

Pluszcz (Cinclus cinclus) to ptak związany z górskimi potokami. Nurkuje w nich przez cały rok w poszukiwaniu bezkręgowców, głównie larw owadów. Najlepsze miejsce deo podglądania pluszcza to Dolina Kościeliska, gdzie nad potokiem, od wylotu doliny po schronisko,...

Sasanka alpejska

Sasanka alpejska

Sasanka alpejska (Pulsatilla alpina) w Polsce występuje w Górach Izerskich, Karkonoszach, na Babiej Górze i w Tatrach. Występuje głównie w piętrze halnym i preferuje podłoże bezwęglanowe. Kwitnie w maju i czerwcu.   

Skalnica jastrzębcowata

Skalnica jastrzębcowata

Skalnica jastrzębcowata (Micranthes hieraciifolia) jest gatunkiem arktyczny-alpejskim, który w Polsce występuje tylko w Tatrach. W Tatrach występuje od piętra kosodrzewiny po piętro turniowe, głównie w piętrze hal. Rośnie na piargach, wilgotnych skałach i w murawach....

Nawłoć alpejska

Nawłoć alpejska

Nawłoć alpejska (Solidago virgaurea subsp. minuta) to podgatunek nawłoci pospolitej opisywana także jako odrębny gatunek. W Polsce występuje w Sudetach i Karpatach. W Tatrach rośnie w piętrze kosodrzewiny i hal. Kwitnie od lipca do września.  

Goździk lodowcowy

Goździk lodowcowy

Goździk lodowcowy (Dianthus glacialis Haenke), zwany też lodnikowym to rzadka roślina, która w Polsce występuje tylko w Tatrach. Występuje od regla górnego po hale, najliczniej w piętrze alpejskim, zarówno na podłożu węglanowym, jak i krystalicznym. Kwitnie w lipcu i...

Goryczka przezroczysta

Goryczka przezroczysta

Goryczka przezroczysta (Gentiana frigida Haenke) w Polsce występuje tylko w Tatrach. To gatunek wysokogórski - turniowy związany z podłożem krystalicznym. Przy szlaku można ją zobaczyć w rejonie Szpiglasowego Wierchu i Szpiglasowej Przełęczy oraz Polskiego...

Goździk okazały

Goździk okazały

Goździk okazały (Dianthus speciosus) opisywany także jako podgatunek Dianthus superbus subsp. alpestris to jeden z najpiękniejszych tatrzańskich kwiatów. W Polsce występuje wyłącznie w górach – w Tatrach, na Pogórzu Gubałowskim i na Babiej Górze. Roślina wysokogórska....

Warzucha tatrzańska

Warzucha tatrzańska

Warzucha tatrzańska (Cochlearia tatrae Borbás) to endemit tatrzański. Występuje w Tatrach Wysokich, w piętrze turniowym, wyłącznie na podłożu granitowym. Kwitnie od czerwca do września. Można ją zobaczyć przy szlaku z Morskiego Oka na Rysy, na Przełęcz pod Chłopkiem,...

Dolina Młynicka

Dolina Młynicka

Dolina Młynicka - dolina po południowej stronie Tatr Wysokich. Od wschodu ogranicza ją Grań Baszt a od zachodu Grań Solisk. Po południowej stronie wznoszą się nad nią: Hlińska Turnia, Szczyrbski Szczyt, Hruby Wierch i Furkot. Dolina jest zbudowana ze skał...