Encyklopedia Tatrzańska

Zarzyczka górska

Zarzyczka górska

Zarzyczka górska (Primula matthioli) zwana też kartuzą górską  występuje w środkowej i południowo-zachodniej Europie. Licznie występuje na Słowacji a w Polsce jest gatunkiem rzadkim, na terenie sąsiedniej Słowacji występuje dość licznie. Przy szlaku można ją zobaczyć...

Rojnik górski

Rojnik górski

Rojnik górski (Sempervivum montanum) – wysokogórska roślina występująca na Korsyce, w Alpach, Pirenejach i w Karpatach. W Polsce rośnie tylko w Tatrach, na Babiej Górze i w Bieszczadach. Kwitnie w lipcu i sierpniu. Jego siedliskiem są skały, obrzeża piargów, półki i...

Szarotka alpejska

Szarotka alpejska

Szarotka alpejska (Leontopodium nivale) występuje w Alpach, Apeninach, Karpatach i w górach Półwyspu Bałkańskiego a w Polsce tylko w Tatrach. Rośnie od regla dolnego po hale. Jej siedliskiem są nasłonecznione murawy i półki skalne. Jest rośliną wapieniolubną. Przy...

Knieć górska

Knieć górska

Knieć błotna górska (Caltha palustris subsp. laeta) – podgatunek knieci błotnej. Czasem opisana jako odrębny gatunek – knieć górska (Caltha laeta), albo odmiana knieci błotnej (Caltha palustris var. palustris). Roślina ta występuje w górach środkowej Europy. W Polsce...

Pierwiosnek łyszczak

Pierwiosnek łyszczak

Pierwiosnek łyszczak, pierwiosnka (Primula auricula) – to górska roślina występująca w Alpach, Apeninach, Karpatach, i na Bałkanach. W Polsce rośnie tylko w Tatrach. Na Słowacji występuje także w Małej i Wielkiej Fatrze, Niżnich Tatrach, Górach Choczańskich,...

Jaskier alpejski

Jaskier alpejski

Jaskier alpejski (Ranunculus alpestris) występuje w górach południowej i środkowej Europy. W Polsce rośnie tylko w Tatrach - od regla dolnego po turnie, głównie w piętrze kosodrzewiny i alpejskim. Jej siedliskiem są wilgotne skałki, słabo zarośniętych zbocza i piargi....

Ciemiężyca zielona

Ciemiężyca zielona

Ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum) występuje na całej półkuli północnej. Preferuje miejsca wilgotne  - widne lasy, źródliska, brzegi potoków. W Polsce rośnie głównie w górach, w Sudetach i Karpatach a na wyżynach i niżu jest rzadko spotykana. W Tatrach występuje...

Łyszczec rozesłany

Łyszczec rozesłany

Łyszczec rozesłany, zwany też gipsówką rozesłaną (Gypsophila repens) w Polsce występuje tylko w Tatrach i Pieninach. Rośnie od regla dolnego po hale, głównie w reglu górnym i piętrze kosówki. Jego siedliskiem są murawy, skały, głównie na podłożu wapiennym. Kwitnie od...

Lepnica bezłodygowa

Lepnica bezłodygowa

Lepnica bezłodygowa (Silene acaulis) występuje w obszarach okołobiegunowych w północnych częściach Azji, Europy i Ameryki Północnej oraz w górach Europy. W Polsce rośnie tylko w Tatrach. Jej siedliskiem są  upłazy, strome zbocza i piargi. Występuje od podnóża pod 2600...

Mak alpejski

Mak alpejski

Mak alpejski (Papaver alpinum) rośnie w wyższych partiach gór Europy. W Polsce występuje tylko w Tatrach. Przez niektórych jest uznawany za oddzielny gatunek – mak tatrzański (Papaver tatricum) i traktowany jako endemit tatrzański. W Tatrach występuje jest we...

Pierwiosnek wyniosły

Pierwiosnek wyniosły

Pierwiosnek wyniosły to gatunek dość pospolity w Karpatach i Sudetach. W Tatrach występuje odmiana P. elatior var tatrica. Pierwiosnek wyniosły  występuje od regla dolnego po hale. Pierwsze jego kwiaty pojawiają się u podnóża Tatr czasem już w marcu a powyżej górnej...

Skalnica mchowata

Skalnica mchowata

Skalnica mchowata (Saxifraga bryoides) występuje w górach środkowej Europy, w Polsce wyłącznie w Tatrach. Jej siedliskiem są szczeliny skalne i niskie murawy naskalne. Rośnie wyłącznie na podłożu bezwęglanowym, głównie na mylonitach. Jest to roślina wysokogórska -...

Krzesanica

Krzesanica

Krzesanica (słow. Kresanica) to szczyt w głównej grani Tatr Zachodnich o wysokości 2122 m n.p.m. Jest Najwyższym wierzchołkiem masywu Czerwonych Wierchów. Mułowa Przełęcz oddziela ją od Ciemniaka a Litworowa Przełęcz od Małołączniaka. Jej południowe stoki opadają do...

Czerwony Staw Kieżmarski

Czerwony Staw Kieżmarski

Czerwony Staw Kieżmarski (słow. Červené pleso, Kežmarské Červené pleso), jest położony w środkowej części Doliny Jagnięcej, będącej górnym piętrem Doliny Kieżmarskiej. Stawek leży na wysokości 1801 m n.p.m. Ma 0,2 ha i około 1 m głębokości. Przechodzi obok niego żółty...

Schronisko Teryego

Schronisko Teryego

Schronisko Téryego (słow. Téryho chata, Térynka) to drugie najwyżej położone schronisko w Tatrach i najwyżej położone schronisko w tych górach, które jest czynne przez cały rok. Stoi w Dolinie Pięciu Stawów Spiskich na wysokości 2015 m n.p.m. Schronisko Téryego...

Arcydzięgiel litwor

Arcydzięgiel litwor

Arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica) to okazała roślina, która jest składnikiem wysokogórskich ziołorośli. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Od jego nazwy pochodzi wiele nazw geograficznych - dolin, jezior i szczytów w Tatrach.

Gnidosz okółkowy

Gnidosz okółkowy

Gnidosz okółkowy (Pedicularis verticillata) w Polsce występuje tylko w Tatrach. Występuje od regla dolnego po piętro alpejskie, głównie w piętrach kosówki i halnym. Preferuje podłoże wapienne, ale spotkać go można również na granicie. Kwitnie od czerwca do sierpnia....

Kościół Jezuitów na Górce

Jezuici działali na Podhalu od 2 połowy XVIII wieku. Wiosną 1759 roku dotarli z misją do Zakopanego, gdzie zastali kult świętego smreka. Zakonnicy przygotowywali też Zakopiańczyków w 1846 roku do przyjęcia pierwszego proboszcza. Półtorawiekowe związki Jezuitów z...

Pluszcz

Pluszcz

Pluszcz (Cinclus cinclus) to ptak związany z górskimi potokami. Nurkuje w nich przez cały rok w poszukiwaniu bezkręgowców, głównie larw owadów. Najlepsze miejsce deo podglądania pluszcza to Dolina Kościeliska, gdzie nad potokiem, od wylotu doliny po schronisko,...

Sasanka alpejska

Sasanka alpejska

Sasanka alpejska (Pulsatilla alpina) w Polsce występuje w Górach Izerskich, Karkonoszach, na Babiej Górze i w Tatrach. Występuje głównie w piętrze halnym i preferuje podłoże bezwęglanowe. Kwitnie w maju i czerwcu.   

Skalnica jastrzębcowata

Skalnica jastrzębcowata

Skalnica jastrzębcowata (Micranthes hieraciifolia) jest gatunkiem arktyczny-alpejskim, który w Polsce występuje tylko w Tatrach. W Tatrach występuje od piętra kosodrzewiny po piętro turniowe, głównie w piętrze hal. Rośnie na piargach, wilgotnych skałach i w murawach....

Nawłoć alpejska

Nawłoć alpejska

Nawłoć alpejska (Solidago virgaurea subsp. minuta) to podgatunek nawłoci pospolitej opisywana także jako odrębny gatunek. W Polsce występuje w Sudetach i Karpatach. W Tatrach rośnie w piętrze kosodrzewiny i hal. Kwitnie od lipca do września.  

Goździk lodowcowy

Goździk lodowcowy

Goździk lodowcowy (Dianthus glacialis Haenke), zwany też lodnikowym to rzadka roślina, która w Polsce występuje tylko w Tatrach. Występuje od regla górnego po hale, najliczniej w piętrze alpejskim, zarówno na podłożu węglanowym, jak i krystalicznym. Kwitnie w lipcu i...

Goryczka przezroczysta

Goryczka przezroczysta

Goryczka przezroczysta (Gentiana frigida Haenke) w Polsce występuje tylko w Tatrach. To gatunek wysokogórski - turniowy związany z podłożem krystalicznym. Przy szlaku można ją zobaczyć w rejonie Szpiglasowego Wierchu i Szpiglasowej Przełęczy oraz Polskiego...

Goździk okazały

Goździk okazały

Goździk okazały (Dianthus speciosus) opisywany także jako podgatunek Dianthus superbus subsp. alpestris to jeden z najpiękniejszych tatrzańskich kwiatów. W Polsce występuje wyłącznie w górach – w Tatrach, na Pogórzu Gubałowskim i na Babiej Górze. Roślina wysokogórska....

Warzucha tatrzańska

Warzucha tatrzańska

Warzucha tatrzańska (Cochlearia tatrae Borbás) to endemit tatrzański. Występuje w Tatrach Wysokich, w piętrze turniowym, wyłącznie na podłożu granitowym. Kwitnie od czerwca do września. Można ją zobaczyć przy szlaku z Morskiego Oka na Rysy, na Przełęcz pod Chłopkiem,...

Dolina Młynicka

Dolina Młynicka

Dolina Młynicka - dolina po południowej stronie Tatr Wysokich. Od wschodu ogranicza ją Grań Baszt a od zachodu Grań Solisk. Po południowej stronie wznoszą się nad nią: Hlińska Turnia, Szczyrbski Szczyt, Hruby Wierch i Furkot. Dolina jest zbudowana ze skał...

Kos

Kos

Popularny gatunek drozda w Tatrach. Występuje w reglu dolnym i górnym do wysokości 1400 m n.p.m. Żywi się głownie dżdżownicami oraz jagodami różnych krzewów.

Głodek mrzygłód

Głodek mrzygłód

Głodek mrzygłód (Draba aizoides L.) w Polsce tylko występuje w Tatrach. Rośnie wyłącznie na podłożu wapiennym. Głodek to jedna z najwcześniej kwitnących roślin. Startuje razem z krokusami - już w marcu można zobaczyć jego kwiaty na reglowych skałkach. Wyżej - w...

Sosnówka

Sosnówka

Sosnówka - najmniejsza sikora w Polsce i najliczniejsza sikora w Tatrach. To ptak związany z borami świerkowymi. Występuje w reglu dolnym i górnym. Zdjęcia wykonane w Dolinie Kościeliskiej, w okolicy polany Zahradziska.

Myszołów włochaty

Myszołów włochaty

Myszołów włochaty jest na Podtatrzu spotykamy tylko zimą. Zjawia się w październiku lub listopadzie, a odlatuje w marcu lub kwietniu. Podobnie jak myszołów zwyczajny, tworzy duże zgrupowania w tak zwane „mysie lata”. Na poniższym zdjęciu dorosły osobnik, zimujący w...

Pędy zimowe

Pędy zimowe

Większość gatunków drzew i krzewów naszej strefy klimatycznej zrzuca liście przed zimą. W Tatrach i na Podhalu gatunki te pozostają w stanie bezlistnym przez blisko pół roku. W tym czasie niemal w ogóle ich nie zauważa, a tym bardziej nie potrafi odróżnić....

Tatry z lotu ptaka

Tatry z lotu ptaka

Tatry z lotu ptaka - uchwycone przez Adama Gwoździa (dziękuję za udostępnienie). Pięknie widać zygzak głównej grani Tatr Zachodnich i odchodzące od niej na północ i południe boczne granie rozdzielające doliny. W oddali Tatry Wysokie, w których trudniej rozróżnić...

Panorama z Jagnięcego Szczytu

Panorama z Jagnięcego Szczytu

Jagnięcy Szczyt (2230 m n.p.m.) to pierwszy od wschodu szczyt w Tatrach Wysokich. Wznosi się w głównej grani Tatr pomiędzy Doliną Jaworową i Kieżmarską. Od Kołowego Szczytu oddziela go Kołowa Przełęcz. Na wsch. opada z niego Koperszadzka Grań w kierunku Przełęczy pod...

Wycieczka do Doliny Strążyskiej

Wycieczka do Doliny Strążyskiej

Wycieczkę rozpoczynamy u wylotu Doliny Strążyskiej (904 m n.p.m.). Doprowadza tu z Zakopanego ul. Strążyska, a także biegnący u podnóża Tatr szlak zwany Drogą pod Reglami. Dolina Strążyska jest doliną reglową, wcinającą się od północy w masyw Giewontu. Ma ona 3 km...